Zrównoważony rozwój samorządów doceniony
Opublikowano: 15 listopada 2016

Gdańsk, Kołobrzeg i Zielonki to zwycięzcy prestiżowego „Rankingu Samorządów 2016”, podkreślającego dokonania liderów zrównoważonego rozwojuzorganizowanego po raz kolejny przez dziennik „Rzeczpospolita”.

Wyróżnienia przyznawano w trzech kategoriach: Najlepszy Samorząd, Europejski Samorząd, Innowacyjny Samorząd, oddzielnie miastom na prawach powiatu, gminom miejskim i miejsko-wiejskim oraz gminom wiejskim.W rankingu pominięto Warszawę.

Kapituła analizowała dane finansowe z lat 2012–2015 oraz informacje przekazane przez samorządy. W rankingu wzięto pod uwagę różne obszary działalności samorządów, takie jak: umiejętność pozyskiwania dochodów, polityka wydatkowa, dyscyplina budżetowa, zwiększanie partycypacji społecznej, edukacja, wspieranie rynku pracy i przedsiębiorczości, jakość zarządzania administracją.

Każdego roku, biorąc pod uwagę, zmieniające się otoczenie polityczne, prawne, społeczne, biznesowe, kapituła wprowadza do kryteriów nowe parametry. W tegorocznej edycji sprawdzono, jak jednostki samorządu terytorialnego radzą sobie z redystrybucją nowego prorodzinnego programu socjalnego „500 Plus”, który od bieżącego roku został wprowadzony do zadań samorządów przez rząd Prawa i Sprawiedliwości.Po raz pierwszy szerzej komisja zajęła się dokładniej budżetami partycypacyjnymi, jak również dostępnością miejsc w przedszkolach.Na laury mogły liczyć te gminy i miasta, które uzyskały wysokie oceny we wszystkich obszarach, a przede wszystkim te, które opanowały trudną sztukę strategicznego planowania rozwoju.

Wśród 252 najlepszych gmin i miast w Polsce najwięcej jest samorządów z województw: mazowieckiego (33), śląskiego (31) i małopolskiego (27). Są to największe województwa w kraju i prawdopodobnie dlatego w zestawieniu jest tak liczna ich reprezentacja. Najmniej gmin pochodzi z województw: opolskiego (4), warmińsko-mazurskiego (8) oraz łódzkiego (9).

Hattrick Gdańska

Jak podawała „Rzeczpospolita”, „Gdańsk – tegoroczny zwycięzca wśród miast na prawach powiatu – szczególnie wyróżnił się w dziedzinie pozyskiwania dochodów (własnych i z UE) i utrzymywania wysokiej dyscypliny budżetu (m.in. bardzo wysoka nadwyżka operacyjna). Poza tym ma duże osiągnięcia w działaniach mających na celu rozwój lokalnej gospodarki. A urząd miasta w swojej pracy kieruje się wysokimi standardami”. Dla Gdańska było to już trzecie zwycięstwo w rankingu „Rzeczpospolitej”. Drugie miejsce wśród miast na prawach powiatu zajął Poznań (w ubiegłym roku był czwarty), a trzecie Gliwice (awans z szóstego miejsca).„Rzeczpospolita” napisała w uzasadnieniu, że „Poznań bardzo dobrze sobie radzi z budowaniem społeczeństwa obywatelskiego, z edukacją i dyscypliną swoich finansów. Natomiast Gliwice biją konkurencję w finansowej części rankingu; wysoki wzrost dochodów przekłada się tam na duże inwestycje przy zachowaniu dobrych wskaźników zadłużenia”.

Najbardziej spektakularny awans zaliczyła Ruda Śląska – przesunęła się o 18 miejsc (na 34.), Zielonej Góry – o 17 pozycji (na 15.) i Jaworzna – o 16 miejsc (na 32.).Do najlepszej dziesiątki awansowały: Szczecin, Katowice i Nowy Sącz, wypadły z niej zaś: Toruń, Krosno i Wrocław (w tym roku zrezygnował z udziału w rankingu).

Dynamicznie w gminach miejskich i miejsko-wiejskich

Kołobrzeg, Zator i Uniejów to z kolei trzy pierwsze pozycje wśród gmin miejskich i miejsko-wiejskich. Kołobrzeg (w ubiegłym roku także zajął pierwsze miejsce) najlepsze wyniki osiągnął m.in. w obszarze budowania społeczeństwa obywatelskiego oraz wspierania przedsiębiorczości.

Zator (woj. małopolskie) wyróżnia się pod względem pozyskiwania dochodów oraz utrzymywania budżetu w ryzach. Bardzo dobre oceny za wskaźniki finansowe (m.in. dynamikę dochodów i inwestycji) zebrał również Uniejów (woj. łódzkie).W tej kategorii rankingu sytuacja jest jeszcze bardziej dynamiczna. Najbardziej spektakularnego skoku dokonała gmina Sośnicowice – o 66 pozycji (na 32. miejsce) oraz właśnie Uniejów – o 57 pozycji.

Wsie równo

Zwycięzcy w kategorii gmin wiejskich, z niewielkim dystansem punktowym pomiędzy sobą, to: Zielonki (woj. małopolskie), Świdnica (woj. lubuskie) oraz Mielno (woj. zachodniopomorskie). Dzieli ich niewielka różnica punktów.Wszystkie te gminy mogą pochwalić się dobrymi wynikami w części rankingu dotyczącej jakości zarządzania. Zator ma znakomite efekty w dziedzinie edukacji, zarządzania administracją oraz wsparcia przedsiębiorczości. Świdnica skutecznie wspiera rozwój społeczeństwa obywatelskiego i lokalnej gospodarki. Natomiast Mielno dostało najwięcej punktów w zakresie dialogu społecznego oraz edukacji.

Gmina Zielonki zajęła pierwsze miejsce wśród gmin wiejskich już po raz drugi. Warto także docenić: gminę Zębowice (woj. opolskie), która awansowała o 27 oczek (na 10. pozycję), oraz gminę Biłgoraj (woj. lubelskie) – awans o 22 miejsca (na 13.).

Fundament dla Porawskiego z ZPP

Podczas uroczystej gali, która miała miejsce 18 lipca br., odznaczono przedstawicieli wyróżnionych samorządów. – Polska samorządność jest silna, pracuje, buduje etos obywatelski, który jest paliwem polskiej demokracji – podkreślał Bogusław Chrabota, redaktor naczelny „Rzeczpospolitej”. – Czasy nie są łatwe, Polska i świat doświadczają intensywnych zmian, których logika nie jest do końca przewidywalna. Tym bardziej liczy się etos obywatelski, samoorganizacja społeczeństwa, a państwo są największych kapitałem tej samorządności.

Wręczono również Nagrodę im. M. Kuleszy Andrzejowi Porawskiemu ze Związku Miast Polskich, znanemu działaczowi samorządowemu za jego zaangażowanie i zasługi dla Polski lokalnej.– To człowiek zawsze broniący zasad, doświadczył tego w opozycji demokratycznej. Jednocześnie potrafi się porozumieć, gdy jest szansa na kompromis – mówił Jerzy Buzek podczas wręczenia nagrody.

Nie wszystko idealnie

Organizatorzy szanując sukcesy miast, gmin i powiatów, wyrażając dla nich uznanie, nie zapomnieli dopytać o najbardziej palące problemy, z którymi samorządowcom przyjdzie się zmierzyć w najbliższej przyszłości. Wśród strapień urzędnicy najczęściej wymieniali przygotowywaną przez rząd reformę oświaty, z likwidacją gimnazjów na czele, ale także utrzymanie tempa regionalnego rozwoju przy mniej dostępnych funduszach UE z nowego budżetu na lata 2014–2020.

Niektórzy samorządowcy przypominali, że są też sprawy „tradycyjnie problematyczne”. Prezydent Gdańska wspomniał o wydatkach na zadania zlecone gminom przez władze centralne. –Jest to problem ciągły, istniejący od kiedy pamiętam. Władze zlecają zadania, ale idące za tym pieniądze zawsze są niewystarczające. W związku z tym musimy się gimnastykować z budżetem.

 Ranking Najlepszych Samorządów

• miasta na prawach powiatu:

1. Gdańsk
2. Poznań
3. Gliwice

• gminy miejskie i miejsko-wiejskie:

1. Kołobrzeg (woj. zachodniopomorskie)
2. Zator (woj. małopolskie)
3. Uniejów (woj. łódzkie)

• gminy wiejskie:

1. Zielonki (woj. małopolskie)
2. Świdnica (woj. lubuskie)
3. Mielno (woj. zachodniopomorskie)

Ranking Europejski Samorząd:

• miasta na prawach powiatu:

1. Krosno
2. Olsztyn
3. Tarnów

• gminy miejskie i miejsko-wiejskie:

1. Nowy Dwór Mazowiecki (woj. mazowieckie)
2. Pilawa (woj. mazowieckie)
3. Radłów (woj. małopolskie)

• gminy wiejskie:

1. Obsza (woj. lubelskie)
2. Wielka Wieś (woj. małopolskie)
3. Wieliszew (woj. mazowieckie)

 Ranking Innowacyjny Samorząd:

• miasta na prawach powiatu:

1. Świnoujście
2. Katowice
3. Gdańsk

• gminy miejskie i miejsko-wiejskie:

1. Aleksandrów Łódzki (woj. łódzkie)
2. Kołobrzeg (woj. zachodniopomorskie)
3. Rejowiec Fabryczny (woj. lubelskie)

• gminy wiejskie:

1. Strawczyn (woj. świętokrzyskie)
2. Świdnica (woj. lubuskie)
3. Głusk (woj. lubelskie), Słupsk (woj. pomorskie)

Tagi: „Rzeczpospolita”, Aleksandrów Łódzki, Andrzej Porawski, Bogusław Chrabota, Gdańsk, Gdańśka, Gliwice, katowice, Kołobrzeg, krosno, Mielno, Nagroda im. Kuleszy, Nowy Dwór Mazowiecki, Obsza, Olsztyn, Pilawa, Poznań, Radłów, Ranking Europejski Samorząd:, Ranking Innowacyjny Samorząd:, Ranking Najlepszych Samorządów, ranking Rzeczpospolitej, redaktor naczelny Rzeczpospolitej, Rejowiec Fabryczny, Świdnica, Świnoujście, Tarnów, Uniejów, Wieliszew, Wielka Wieś, Zator, Zielinki, Związek Miast Polskich