Legalizacja samowoli budowlanej – duży i drogi kłopot?
Opublikowano: 12 sierpnia 2016

Właściwie na większość prac budowlanych, ingerujących w konstrukcje budynków, nawet jeśli są prywatne, jest potrzebne odpowiednie zezwolenie. Jego brak to najczęściej samowola budowlana. To jednak jeszcze nie koniec świata, gdyż polskie prawo dopuszcza legalizację samowoli budowlanej. Jest to dodatkowy koszt, jednak takie sprawy powinny być jak najwcześniej uporządkowane.

Samowola budowlana, odnosząc się do prawa budowlanego, to wybudowanie budynku bez odpowiedniego zezwolenia. Termin ten odnosi się również do zmiany położenia już istniejących budynków, dobudowywanie ich części, a także do budynków, które powstawały niezgodnie z przepisami, przykładowo bez nadzoru kierownika budowy lub niezgodnie z przyjętym projektem budowlanym.

W Polsce najczęściej do samowoli budowlanej dochodzi w sytuacji, gdy został złożony wniosek o pozwolenie na budowę wraz z dokumentacją i w czasie oczekiwania na decyzję starosty rozpocznie się prace budowlane. Dla inwestorów jest to kuszące – rozpoczęcie prac wcześniej wiąże się z wcześniejszym ukończeniem budowy, jednak instytucje gminne mają aż 65 dni na wydanie decyzji. Wcześniejsze rozpoczęcie prac może mieć jednak bardzo poważne konsekwencje – wysoka kara grzywny, a nawet nakaz rozbiórki.

Co zrobić, gdy doszło do samowoli budowlanej?

Żeby zalegalizować samowolę budowlaną, trzeba udowodnić, że budynek jest zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego, powstał według przepisów prawa budowlanego i nie koliduje z przepisami techniczno-budowlanymi. Jeśli te kwestie są spełnione, nie trzeba się martwić, że zostanie podjęta decyzja o nakazie rozbiórki. W czasie trwania procesu administracyjnego obiekt nie może być wykańczany ani remontowany. Po przedstawieniu pełnej dokumentacji i uiszczeniu opłaty, władze gminy zweryfikują wniosek i wydają odpowiednią decyzję. Wówczas można wznowić wykonywanie prac budowlanych.

W przypadku obiektów niedokończonych ostateczna legalizacja nastąpi wraz ze zgodą na użytkowanie budynku. Dlatego warto pamiętać, że po zakończeniu prac w powiatowym inspektoracie nadzoru budowlanego należy złożyć wniosek o pozwolenie na użytkowanie wraz z pełną dokumentacją. Trzeba się wówczas spodziewać powykonawczej kontroli budynku oraz technicznej ekspertyzy. Kontrola odbywa się do 21 dni od złożenia wniosku, a po kontroli ostateczna decyzja musi być wydana do 60 dni.

Wysokość opłat legalizacyjnych po nowelizacji w 2015 roku uległa znacznemu obniżeniu. Według nowych przepisów za legalizację oczka wodnego lub basenu na ogródku, ogrodzenia do 2,2 metrów wysokości czy zjazdu z drogi trzeba będzie zapłacić 2500 złotych. Kwota 5000 złotych będzie wymagana przy legalizacji wolnostojącego parterowego budynku gospodarczego, wolnostojącego parterowego domku letniskowego o powierzchni do 35 m² czy też przydomowej oczyszczalni ścieków i zbiornika bezodpływowego na nieczystości. Inaczej jest w przypadku budynków mieszkalnych, gdzie wysokość opłaty legalizacyjnej niezmiennie wynosi 50 tysięcy złotych.

W Polsce najczęściej do samowoli budowlanej dochodzi w przypadku dopiero budowanych obiektów mieszkalnych, a w tym przypadku opłata jest dość wysoka. Warto jednak takie sprawy, jeśli już do nich dojdzie, jak najszybciej uporządkować.

Ekspert z DomNet.pl – katalog firm branży budowlanej.