Wznowienie postępowania administracyjnego
Opublikowano: 18 czerwca 2016

Ostateczne decyzje administracyjne mogą podlegać uchyleniu w wyniku zastosowania nadzwyczajnych środków odwoławczych. Do środków takich zalicza się wznowienie postępowania administracyjnego, w którym została wydana decyzja administracyjna.

 Podstawy prawne

Wznowione postępowanie administracyjne prowadzone jest w oparciu o art. 145-152 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2015). W postępowaniu tym na etapie oceny podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji znajdują również zastosowanie właściwe przepisy, które były podstawą do wydania decyzji w pierwotnym postępowaniu.

Przesłanki wznowienia postępowania

Podstawy wznowienia postępowania administracyjnego wskazane zostały w art. 145 KPA, a obejmują przede wszystkim istotne wady postępowania administracyjnego, w którym wydana została ostateczna decyzja. Do wad tych zaliczono m.in. wydanie decyzji w wyniku przestępstwa, na podstawie fałszywych dowodów, przez urzędnika podlegającemu wyłączeniu z rozpoznania sprawy itd. Najczęstszą jednak przesłanką wznowienia jest niezawiniony brak udziału w postępowaniu strony. Przypadek ten nie ogranicza się wyłącznie do braku udziału w całym toku postępowania wynikającego z nieprawidłowej kwalifikacji stron postępowania i w efekcie niedopuszczenia uprawnionego podmiotu do udziału w postępowaniu w charakterze strony. NSA w wyroku z 22 września 2001 r. (sygn. II OSK 1351/10) podkreślił, że przesłanka wznowienia będzie również zrealizowana w przypadku, kiedy strona nie brała udziału w którymkolwiek ze stadiów postępowania lub w czynnościach procesowych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Termin

Ze względu na postulat trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych możliwość wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania ograniczona jest krótkim terminem. Zgodnie z art. 148 § 1 KPA termin ten wynosi miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jeżeli zaś strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, to termin miesięczny liczony jest od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W świetle wyroku NSA z 9 października 2009 r. (sygn. II OSK 1542/08) decydujące znaczenie ma zapoznanie się z treścią decyzji, ponieważ w tym momencie strona dowiaduje się nie tylko o fakcie wydania rozstrzygnięcia administracyjnego, ale także o jego treści. W niektórych typach decyzji administracyjnych, np. dotyczących inwestycji budowlanych, dopiero poznanie treści decyzji pozwala osobie pominiętej w postępowaniu na ustalenie, że w tym postępowaniu powinna była wziąć udział w charakterze strony.

Postanowienie o wznowieniu postępowania

Wznowienie postępowania przebiega dwuetapowo. Pierwszy etap, który ogranicza się do formalnej kontroli wniosku kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu lub postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. WSA w Gdańsku w wyroku z 6 sierpnia 2014 r. (sygn. II SA/Gd 332/14) ocenił, że odmowa wznowienia może w tym przypadku nastąpić tylko z przyczyn formalnych. Do przyczyn tych należą: niewskazanie przesłanki wznowienia, oczywisty brak związku między podaną przesłanką wznowienia a decyzją administracyjną oraz uchybienie terminowi na wystąpienie z wnioskiem o wznowienie. Jeżeli przesłanką wznowienia jest brak udziału strony w postępowaniu, to ocena, czy faktycznie organ błędnie określił krąg stron postępowania, możliwa jest dopiero po jego wznowieniu. Zażalenie przysługuje wyłącznie na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, ale już nie na postanowienie wznawiające postępowanie.

Rozstrzygnięcie merytoryczne

Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania powoduje przejście na drugi etap rozpoznania sprawy, w którym dochodzi do merytorycznej oceny przesłanek wznowienia oraz możliwości uchylenia decyzji. W zależności od rodzaju przesłanki wznowienia możliwe jest uchylenie decyzji ostatecznej, jeśli od jej wydania nie upłynęło więcej niż 5 lub 10 lat. Postępowanie kończy wydanie decyzji odmawiającej uchylenia pierwotnej decyzji albo decyzji uchylającej poprzednią decyzję i ewentualnie rozstrzygającej sprawę co do istoty, albo decyzji ograniczającej się do wskazania, że pierwotna decyzja wydana została z naruszeniem prawa.

Kazimierz Pawlik

Tagi: art. 145 KPA, art. 145-152 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., decyzja administracyjna, istotne wady postępowania administracyjnego, jak wznowić postępowanie administracyjne?, Kodeks postępowania administracyjnego, NSA w wyroku z 22 września 2001 r. (sygn. II OSK 1351/10), odmowa wznowienia postępowania, prawo administracyjne, Wznowienie postępowania administracyjnego