Wymienniki ciepła – poznaj rodzaje i wybierz optymalny model
Opublikowano: 2 października 2021

Każdy rekuperator, aby mógł działać sprawnie i wymieniać powietrze zużyte na świeże oraz przekazywać z tego pierwszego energię cieplną do drugiego potrzebuje specjalnego elementu, a mianowicie wymiennika ciepła. Co w tym względzie mamy do wyboru? Gdzie sprawdzą się poszczególne rodzaje? Na te pytania postaramy się znaleźć odpowiedzi.

Czy krzyżowy wymiennik ciepła to już przeżytek?

Bez wątpienia wielu inwestorów nadal wykorzystuje krzyżowe wymienniki ciepła. Koszt ich produkcji jest niższy niż w przypadku innych rodzajów, a co za tym idzie są również tańsze. Nie trzeba w ich przypadku doprowadzać energii z zewnątrz. Płyty stalowe, aluminiowe lub z tworzywa sztucznego są ułożone naprzemienne, sekcjami nawiewnymi i wywiewnymi. Pomiędzy nimi przepływają strumienie ciepłego i zimnego powietrza, a jego obieg wymuszany jest przez wentylatory. Powietrze musi być skierowane pod kątem 90 stopni. Wtedy krzyżowe wymienniki ciepła mogą osiągać sprawność w granicach 40-60%. Zaletą urządzenia jest niski poziom hałasu. Wadą fakt, że nie można odzyskiwać wilgoci, a także występuje efekt szronienia już przy niewielkim mrozie, nawet -2 stopnie. W związku z tym konieczne jest stosowanie nagrzewnic wstępnych, co zwiększa koszty eksploatacyjne. Warto wiedzieć, że zastosowanie dwóch w jednym układzie może zwiększyć efektywność nawet do 90%. Jednak są jeszcze inne rozwiązania.

Gdzie sprawdzi się obrotowy wymiennik ciepła? Jakie ma wady?

Warto wiedzieć, że maksymalna sprawność wymiennika obrotowego nie przekracza zwykle 80%. W przeciwieństwie do wymienników krzyżowych, w przypadku obrotowych można jednak odzyskiwać wilgoć. Warto poznać budowę takiego wymiennika. Otóż wykonany jest z nawiniętej na oś obrotu karbowanej i gładkiej folii aluminiowej. Zwoje folii są ułożone naprzemiennie, tworząc kanaliki. Powietrze z pomieszczeń przepływa przez wymiennik i go nagrzewa, następnie wymiennik się obraca i trafia w strumień zimnego nawiewanego powietrza. Odbiera ono ciepło z aluminium i nawiewane jest do pomieszczeń. Wykonuje od 3 do 20 obrotów na minutę. Odzysk wilgoci odbywa się dzięki pokryciu powierzchni substancją higroskopijną i trzeba tu zaznaczyć, że z czasem ona się zużywa. Choć trudno jednoznacznie stwierdzić po jakim czasie. Niestety nie ma tutaj mowy o dobrym odseparowaniu strumieni i powietrze wywiewane i nawiewane miesza się. W związku z tym także zanieczyszczenia oraz niepożądane zapachy, które chcieliśmy usunąć z budynku mogą dostać się z powrotem do wnętrza. Tutaj oczywiście potrzebne jest stosowanie odpowiednich filtrów i ich regularna wymiana. Takich wymienników nie można stosować przy kuchniach, palarniach, a także basenach. Ze względu na opary tłuszczu, dymu czy zbyt dużą wilgotność i niewystarczającą szczelność takiego urządzenia. Ze względu na części ruchome ten wymiennik jest najbardziej awaryjny pośród wszystkich dostępnych wymienników i jako jedyny wymaga doprowadzenia energii zasilającej.

Przeciwprądowe wymienniki ciepła dopasowane do potrzeb użytkowników wentylacji

Wymienniki przeciwprądowe są bardziej rozbudowane od krzyżowych. W centralnej części kanały biegną tu równolegle. Mogą mieć one sprawność sięgającą nawet 90%. Konstrukcja sprawia, że strumienie powietrza nawiewanego i wywiewanego są od siebie całkowicie oddzielone i na pewno nie będą się mieszać, jak to ma miejsce w przypadku obrotowych wymienników ciepła. Prosta konstrukcja, brak elementów ruchomych i fakt, że efekt szronienia można zniwelować są także dużymi zaletami. W centralach z wymiennikami przeciwprądowymi stosowane są mechanizmy przeciwzamrożeniowe, które zwiększają ich sprawność w okresie zimowym. Całkowite rozdzielenie strumieni powietrza sprawia, że ten wymiennik świetnie sprawdza się do odprowadzania powietrza nawet z kuchni czy łazienki, bez ryzyka ponownego nawiewania zanieczyszczeń. Oczywiście trzeba zastosować odpowiednie filtry, najlepiej jak najdokładniejsze.

Przeciwprądowo-spiralne wymienniki ciepła – czy mogą sprawdzić się w warunkach domowych?

Jak sama nazwa wskazuje spiralne wymienniki ciepła, a właściwie przeciwprądowo-spiralne zbudowane są z folii aluminiowej i blachy ocynkowanej zwijanych spiralnie. Mają one formę walca. Konstrukcja podobnie jak w przypadku przeciwprądowego nie pozwala na mieszanie się strumienia zużytego powietrza ze świeżym. Uszczelnienie gwarantuje dokładną separację, a jednocześnie lepsze jest przenikanie ciepła. Odporność na szronienie to cecha, którą przewyższa pozostałe rozwiązania. Sprawność odzysku ciepła może w tym przypadku wynieść nawet ponad 90%. Brak konieczności stosowania nagrzewnic zmniejsza koszty eksploatacyjne. Duża powierzchnia wymiany ciepła jest niewątpliwą zaletą wymienników spiralnych, jednak sprawia, że takie rozwiązanie nie sprawdzi się wszędzie ze względu na spory gabaryt samego wymiennika. Urządzenia do zabudowy kanałowej można z powodzeniem stosować w domach i nawet pomieszczeniach o mniejszych powierzchniach.

Wymienniki ciepła decydują w dużej mierze o sprawności odzysku. Istotne znaczenie dla ich sprawności ma oczywiście praca wentylatorów, a także regularna wymiana filtrów oraz odpowiednio skonfigurowana automatyka sterująca.

Tagi: wymienniki ciepła