Organizacje pozarządowe czyli NGO (non government organisation)
Opublikowano: 12 czerwca 2023

O ile akronim „NGO” dość często pada w internetowych artykułach i dyskusjach, o tyle nie wszyscy wiedzą, co dokładnie oznacza. Mowa oczywiście o organizacjach pozarządowych – których, według fakty.ngo.pl, działa w Polsce nawet 120 tys. Czym zatem charakteryzuje się NGO i jaki jest główny cel ich działalności?

NGO – co to jest?

Termin „organizacja pozarządowa” (non government organisation, czyli NGO) został stworzony w 1945 r. przez Organizację Narodów Zjednoczonych – dla rozróżnienia między organizacjami rządowymi a prywatnymi. Tym samym NGOs-y to wszystkie podmioty, które nie są organami lub jednostkami podległymi administracji publicznej oraz których działalność nie jest jednocześnie nastawiona na osiąganie zysku. Warto mieć świadomość, że organizacja pozarządowa musi spełnić obie wymienione przesłanki; jeśli np. podmiot nie jest wprawdzie zależny w jakikolwiek sposób od państwa, ale część działalności gospodarczej jest realizowana dla zysku, to mamy do czynienia ze zwykłym przedsiębiorstwem (być może o nieco bardziej społecznym charakterze), a nie o organizacji pozarządowej.

Co istotne, zgodnie z prawem organizacjami pozarządowymi mogą być nie tylko podmioty mające osobowość prawną (czyli np. stowarzyszenia i fundacje), ale również jednostki, które działają w innej formie. Organizacją pozarządową może być zatem choćby zwykła organizacja studencka.

Jaki jest główny cel NGO i z czego finansowane jest działanie takich organizacji?

Organizacje pozarządowe zazwyczaj koncentrują się na walce z konkretnym problemem; może być to zarówno walka z ubóstwem, jak i nierównościami społecznymi, dyskryminacją, mobbingiem, wykluczeniem komunikacyjnym, bezdomnością, uzależnieniami czy problemami psychicznymi. Formy działania takich organizacji mogą być różne; wiele zależy od tego, jak skutecznie podmiot jest w stanie pozyskiwać środki na swoje cele.

Jeśli chodzi o źródła finansowania, NGOs-y najczęściej starają się o dotacje (m.in. ze środków publicznych), ale też namawiają do przekazywania darowizn, organizują zbiórki (zarówno pieniężne jak i rzeczowe) czy prowadzą odpłatną działalność pożytku publicznego (zgodnie z prawem NGO może sprzedawać swoje towary lub usługi bez zysku – a jedynie „po kosztach”). Ważnym źródłem finansowania działalności pozarządowych jest również tzw. 1% (a właściwie po zmianach w przepisach – 1,5%) – chociaż należy pamiętać, że podatnicy mogą przekazywać symboliczną część swojego podatku jedynie na organizacje pożytku publicznego, czyli takie NGO’sy, którym KRS przyznał, na ich wniosek, status pożytku publicznego.

Realna pomoc i promowanie zmian społecznych

Po co nam NGOs-y? Omawiając rolę organizacji pozarządowych nie sposób nie zauważyć, że z jednej strony ich działania są nakierowane na udzielenie realnej pomocy różnym grupom, z drugiej jednak – na promowanie określonych zmian społecznych. Swoją działalnością zwracają bowiem uwagę na określone problemy; często też edukują, przypominając, co każdy obywatel może zrobić we własnym zakresie na rzecz danej sprawy. W dodatku bardzo często przyczyniają się do wprowadzenia określonych zmian w prawie, mających na celu rozwiązanie problemu czy poprawę sytuacji wskazanych grup społecznych. Tym samym ich rola jest nieoceniona – i dlatego warto śledzić ich działania, a w miarę możliwości – pomagać w realizacji założonych celów.

materiał sponsorowany