Obowiązkowy audyt energetyczny – jak przebiega?
Opublikowano: 6 kwietnia 2020

Wydatki poniesione na energię stanowią dużą część kosztów w przypadku średnich i dużych przedsiębiorstw, co potwierdzają badania wykonane na zlecenie Ayming Polska. Wynika z nich, że nawet co trzecia firma deklaruje, że wydatki na energię wynoszą powyżej 7% kosztów produkcji. W dużej mierze są one także uzależnione od specyfiki firmy. Najwyższe rachunki za prąd dotyczą zwłaszcza firm przemysłowych bądź o szerokiej specjalizacji produkcyjnej (np. branża spożywcza). Nie ulega wątpliwości, że poprawa efektywności energetycznej przedsiębiorstwa przekłada się na niższe koszty prowadzenia działalności. Jest przy tym korzystna dla środowiska, gdyż pozwala ograniczyć emisyjność. Warto zatem zastanowić się, jak poprawić efektywność energetyczną w swojej firmie.

Audyt energetyczny to obowiązek!

Jeśli prowadzisz firmę, to zapewne wiesz, że dnia 20 maja 2016 roku uchwalona została ustawa o efektywności energetycznej, która zobowiązuje zwłaszcza duże przedsiębiorstwa do cyklicznego przeprowadzania audytu energetycznego. Obowiązek ten wynika z zapisów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Europy. Kogo dokładnie dotyczy? Obejmuje on przedsiębiorstwa, które zatrudniają powyżej 250 pracowników lub osiągają roczne obroty powyżej 50 mln euro, a ich przychody wynoszą minimum 43 mln euro. Nie oznacza to jednak, że mniejsze firmy powinny całkowicie zrezygnować z przeprowadzenia audytu energetycznego. Taki krok pozwala znaleźć realne oszczędności, dlatego warto wykonać go w każdej firmie, niezależnie od jej rozmiaru i profilu.

Czym jest audyt energetyczny?

Skoro wiesz już, że w niektórych przypadkach audyt energetyczny jest obowiązkowy, warto jeszcze sprecyzować, na czym on dokładnie polega. Najprościej mówiąc jest to procedura pozwalająca na uzyskanie szczegółowej wiedzy na temat istniejącego w firmie zużycia energii. Sprawdzana jest pod tym kątem zatem siedziba firmy, jak i wszystkie przynależące do niej budynki, a także instalacja przemysłowa, transport, czy linie produkcyjne. Łącznie audyt powinien kontrolować co najmniej 90% całkowitego zużycia energii przez przedsiębiorstwo. Nic zatem dziwnego, że ten proces może trwać nawet kilka dni.

Audyt energetyczny powinna przeprowadzić osoba z zewnątrz, która posiada stosowne uprawnienia. Jej zadaniem jest zaproponowanie możliwych do wykonania przedsięwzięć, które mają doprowadzić do zmniejszenia zużycia energetycznego. Zmiany te powinny zostać zasugerowane na podstawie przeprowadzonej analizy. Zalicza się do nich m.in. wymiana sprzętów generujących wysokie zużycie energii, naprawa instalacji, a nawet inwestycja w odnawialne źródła energii. Na uwadze należy mieć przy tym, że zalecane rozwiązania nie zawsze są kosztowne i skomplikowane.

Zdarza się, że sprowadzają się np. do wymiany oświetlenia na energooszczędne czy wdrożenia nowych systemów pomiarowych. Oczywiście zmiany muszą przynieść firmie także realne korzyści finansowe. Jeśli audytor proponuje zatem przedsiębiorcy inwestycję w panele fotowoltaiczne, to musi przedstawić obliczenia, z których będzie wynikać kiedy taka inwestycja miałaby się zwrócić. Co istotne, w związku z tym, że technologia stale się rozwija, a instalacje podlegają usterkom, audyt energetyczny należy przeprowadzać cyklicznie. Wprowadzona ustawa nakłada na przedsiębiorców obowiązek jego powtarzania co 4 lata.

Zalecenia poaudytowe – jak wdrożyć? 

Audyt energetyczny powinien zakończyć się sporządzeniem raportu, na który składają się trzy części:

• opis stanu faktycznego – opis stanu istniejących instalacji, linii produkcyjnych, a nawet budynków. Musi zostać wzbogacony o dokumentację techniczną, szkice, diagramy. Uwzględniać powinien możliwie jak najwięcej informacji dotyczących miejsc marnotrawienia energii czy energochłonnych sprzętów i maszyn.
• propozycje działań naprawczych – z punktu widzenia przedsiębiorcy to informacje najważniejsze. Otrzymuje on rekomendacje działań, które są możliwe do wdrożenia w danym okresie czasu.
• obliczenia wskazujące na potencjalne oszczędności energii – etap najbardziej czasochłonny, audytor musi podać szacunki ilości energii, która jest możliwa do zaoszczędzenia w różnych okresach rozliczeniowych. Najczęściej podaje się ją w uwzględnieniu rocznym. Oszczędności te muszą jednocześnie zostać wyrażone w złotówkach.

Raport tego rodzaju stanowi podstawę dla kierownictwa firmy do podjęcia konkretnych kroków, które mają poprawić efektywność energetyczną przedsiębiorstwa. Nie zawsze możliwe jest wdrożenie wszystkich działań jednocześnie. Niektóre należy przesunąć w czasie, a z innych całkowicie zrezygnować, chociażby ze względu, że okazują się zbyt kosztowne. Niemniej, decyzje te powinien podjąć zarząd. Zdarza się, że tworzone są w firmach specjalne zespoły robocze, które mają odpowiadać za realizację wyznaczonych celów. Niektóre działania zostaną zaś zlecone na zewnątrz (np. ocieplenie budynku czy montaż instalacji fotowoltaicznej).

Audyt kontrolny – kiedy przeprowadzić?

Po przeprowadzeniu audytu energetycznego, firma otrzymuje czas na wdrożenie zalecanych działań. Nie oznacza to jednak, że na tym kończy się rola audytora. Jak się bowiem okazuje, w wyznaczonym terminie wraca, aby przeprowadzić audyt kontrolny. Jest on także korzystny dla kierownictwa firmy. Dlaczego? Może się bowiem dowiedzieć, jaka jest efektywność przeprowadzonego audytu, a co za tym idzie, czy okazał się korzystny dla przedsiębiorstwa.

Audyt energetyczne może przynieść firmom mnóstwo korzyści, dlatego nawet małe i średnie firmy, które nie są zobowiązane prawnie do jego przeprowadzenia, powinny podjąć tego rodzaju działania samodzielnie. W większości przypadków możliwe jest ograniczenie wydatków na energię o nawet ok. 30%. To z pewnością odczuwalna różnica.