Nowe zasady zatrudniania cudzoziemców od 2017 r.
Opublikowano: 8 listopada 2016

Eksperci oceniają, że przygotowane przez resort pracy zmiany wchodzące w życie w 2017 r. będą skutkować skomplikowaniem procedur związanych z zatrudnianiem cudzoziemców w Polsce i zwiększeniem obciążeń dla pracodawców.

Opracowany w resorcie pracy projekt ustawy (z 29 września 2016 r.) o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw ma dostosować polskie prawo do dyrektywy unijnych. Termin na wdrożenie tych przepisów minął z końcem września br. Projektodawcy zwracają jednocześnie uwagę na konieczność dodatkowego uszczelnienia procedur związanych z pracą krótkoterminową, wykonywaną przez obywateli sześciu państw wschodnich, w tym Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji oraz Ukrainy. Większość nowych regulacji ma wejść w życie na początku 2017 r. Szacuje się, że w skali roku będą mieć wpływ na ok. 50-60 tys. pracodawców oraz mniej więcej 400-600 tys. cudzoziemców.

Na 8 i 6 miesięcy

W nowym systemie funkcjonować mają, obok zezwoleń na pracę (zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy), również dwa nowe typy zezwoleń, które dotyczyć będą konkretnie pracy sezonowej oraz pracy krótkoterminowej. Dodatkowe rodzaje zezwoleń wydawane będą przez starostę w sytuacji, gdy praca ma być wykonywana odpowiednio przez 8 i 6 miesięcy w danym roku kalendarzowym.

Zezwolenia na pracę sezonową (do 8 kolejnych miesięcy pobytu), czyli pracę uzależnioną od zmiany pór roku, na pewno obejmą rolnictwo, ogrodnictwo i turystykę, przy czym dokładny katalog zostanie określony dopiero w odpowiednim rozporządzeniu. Unijna dyrektywa wprowadza ponadto wymóg zapewnienia wykonującym pracę sezonową cudzoziemcom odpowiedniego poziomu ochrony (m.in. ubezpieczenia społecznego), analogicznego dla pracowników krajowych. O zezwolenie tego typu ubiegać będą mogli się obywatele wszystkich krajów trzecich, podczas gdy obecnie system oświadczeń o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi, który będzie wygaszany, dotyczy jedynie sześciu krajów Europy Wschodniej.

Praca, która nie będzie mogła być wykonywana na podstawie zezwoleń na pracę sezonową, ma być w nowym systemie możliwa po uzyskaniu zezwolenia na pracę krótkoterminową (do 6 kolejnych miesięcy pobytu). Z tego rozwiązania skorzystają przede wszystkim obywatele krajów trzecich, którzy obecnie mogą podejmować pracę na podstawie oświadczeń. Zezwolenia na pracę krótkoterminową będą dostępne jedynie dla niektórych przedsiębiorstw. Przewidziane przez resort pracy przepisy mają też wprowadzić m.in. kryterium minimalnego wynagrodzenia za pracę cudzoziemca, które stanowiłoby jedną z przesłanek wydania zezwolenia. Takie rozwiązanie miałoby docelowo dotyczyć sytuacji, w których cudzoziemcy pracujący na podstawie umów cywilnoprawnych (umowy zlecenia i umowy o dzieło) otrzymują bardzo niskie płace.

„W nowym systemie obowiązywać mają wymogi, dzięki którym projektodawcy zamierzają ograniczyć do absolutnego minimum przypadki nadużyć, kiedy to wniosek składa np. osoba bezrobotna albo nieprowadząca działalności gospodarczej, a celem nie jest wcale zatrudnienie danego cudzoziemca. W niektórych przypadkach, gdy zezwolenie będzie zależne od braku znalezienia odpowiednich pracowników w Polsce, może powstawać również konieczność udokumentowania zawodowych kompetencji cudzoziemca” – wyjaśnia prawnik Rafał Kufieta.

Nowe koszty

W obu przypadkach złożenie wniosku będzie oznaczać dla pracodawcy koszt rzędu 30 zł. Jak przyznaje samo Ministerstwo Pracy, Rodziny i Polityki Społecznej, nowy system będzie w większym stopniu złożony, co z kolei przełoży się na wzrost obciążeń administracyjnych dla przedsiębiorców.

Zgodnie z propozycjami zawartymi w projekcie, przepływ cudzoziemców będzie monitorowany poprzez specjalnie utworzony w tym celu rejestr pracy cudzoziemców. Dostęp do gromadzonych danych otrzymają m.in. Policja, Straż Graniczna oraz Państwowa Inspekcja Pracy, które będą prowadzić też odpowiednie działania kontrolne w zakresie legalności pobytu cudzoziemców i legalności pracy. Projektodawcy szacują, że w skali całego kraju powstanie konieczność utworzenia przez sektor publiczny ponad 100 nowych etatów.

Tagi: Kancelaria Prawna Kufieta, Ministerstwo Pracy, Nowe zasady zatrudniania cudzoziemców od 2017 r., praca do 6 miesięcy, praca do 8 miesiecy, praca krótkookresowa, praca sezonowa, projekt ustawy (z 29 września 2016 r.) o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw, Rafał Kufieta, Rodziny i Polityki Społecznej, z Europy Wschodniej, Zezwolenia na pracę sezonową