Jak działa USG?
Opublikowano: 29 sierpnia 2017

Są duże szanse, że większość osób które to czyta miało przynajmniej raz w życiu zrobione badanie USG. Jest to jedno z najstarszych badań obrazowych w znanych w medycynie (tuż po zdjęciach RTG) i jednocześnie jedno z najczęściej wykonywanych w Polsce.

Jest tańsze i mniej szkodliwe od badania CT i MRI, nie wymaga podania kontrastu. Prawie każda przychodnia posiada jeden taki aparat. Niniejszy artykuł opowie, w skrócie, jak działa technologia obrazowania ultradźwiękowego.

Każdy choć raz w życiu miał styczność z badaniem USG. Większość zna sytuacje, w których potrzebne jest jego wykonanie, ale jak dokładnie działa ultrasonograf?

Wiązka fal, która obrazuje tkanki

Diagnostyka obrazowa od lat bazuje na badaniach wykonywanych ultrasonografem. USG to nieinwazyjna i najczęściej stosowana metoda obrazowania, która umożliwia oglądanie narządów w ruchu wykorzystując ultradźwięk. Ultrasonograf jest złożony z emitera, nazywanego też nadajnikiem i odbiornika fal ultradźwiękowych. Fala akustyczna wysyłana przez emiter rozchodzi się w tkankach miękkich, przybierając postać fali podłużnej, a następnie ulega odbiciu na granicy badanego ośrodka. Dzięki założeniu, że prędkość fali we wszystkich tkankach jest taka sama i wynosi 1540 m/s możliwe jest dokładne określenie odległości od miejsca odbicia fali. W niektórych niekorzystnych przypadkach dochodzi do rozproszenia, tłumienia lub odbicia fali na granicy ośrodków, w których występuje inna impedancja.

Rozdzielczość urządzenia

Rozdzielczość aparatu ultrasonograficznego pozwala odróżnienie punktów, które znajdują się na osi wiązki (rozdzielczość osiowa) – określa się ją jako odwrotność najmniejszej odległości pomiędzy tymi punktami. Mniejsza odległość powoduje mniejszy impuls wytwarzany przez dwa sygnały echa. Rozdzielczość poprzeczna pozwala rozróżnienie punktów, które rozmieszczone są w różnych kierunkach od osi przetwornika, ale w tej samej odległości. Uzyskanie tego pomiaru jest uzależnione od przekroju poprzecznego wysyłanej wiązki – im mniejsza jest plama ogniska, tym większa jest zdolność rozdzielcza.

Jakość obrazu

Wraz z rozwojem cyfrowej techniki obrazu pojawiły się nowe możliwości dla polepszenia jakości obrazów ultrasonograficznych. Ich digitalizacja umożliwia wykorzystywanie różnych filtrów w celu wyostrzenia detali obrazu.  W dzisiejszych czasach bardzo popularne stają się aparaty pozwalające na rekonstrukcję przestrzenną obrazu i w konsekwencji dające obrazy 3D i 4D. Tego typu badania są często wykonywane podczas kontroli przebiegu ciąży. Dzięki nim możliwa jest dokładna ocena stanu zdrowia matki i płodu.

Aparaty USG

W dzisiejszych czasach jest bardzo wiele różnych aparatów USG dostępnych na rynku. Różnią się od siebie wielkością (niektóre są tak małe, że mieszczą się w kieszeni) przeznaczeniem oraz rozdzielczością.