Kiedy stosować foliany? Podpowiadamy
Opublikowano: 30 kwietnia 2019

Foliany to ważna grupa związków organicznych, którą określamy mianem witaminy B9. W pewnych określonych sytuacjach możemy mieć ich niedobory. Kiedy powinno się uzupełniać poziom folianów za pomocą suplementów i jaki ich rodzaj jest najlepszy?

Foliany biorą udział w syntezie i naprawie DNA oraz tworzeniu czerwonych krwinek. Ich niedobór może prowadzić do niedokrwistości powodującej niedotlenienie tkanek, niskiego poziomu białych krwinek i płytek krwi, a u kobiet w ciąży do poważnych uszkodzeń rdzenia kręgowego i mózgu u rozwijającego się płodu, zwanych wadami cewy nerwowej.

Przyczyny niedoborów

Zalecane spożycie folianów wynosi 400 mikrogramów na dobę, a kobiety w ciąży powinny je zwiększyć do 600 mikrogramów. Dobrym źródłem tych związków w diecie są zielone warzywa, takie jak brokuły, szpinak, szparagi, brukselka i groszek, a także rośliny strączkowe. Teoretycznie wystarczy je włączyć do swojej diety, by nie martwić się o niedobór folianów w organizmie. Jednak należałoby je jeść na surowo, gdyż obróbka termiczna niszczy witaminy. Ponadto, niektóre schorzenia, na przykład nietolerancja glutenu, zmniejszają wchłanianie folianów w przewodzie pokarmowym. Proces ten zakłóca również picie alkoholu, zwiększając wydalanie witamin wraz z moczem. Niedobory folianów powstają także w okresach przyjmowania niektórych leków antybakteryjnych i przeciwzapalnych.

Objawy i diagnozowanie

Witamina B9 jest rozpuszczalna w wodzie i nie jest przechowywana w komórkach tłuszczowych. Oznacza to, że organizm nie może stworzyć jej rezerwy, a poziom folianów może stać się niski w ciągu zaledwie kilku tygodni. Objawy niedoborów są często trudne do rozpoznania na pierwszy rzut oka. Obejmują m.in. przewlekłe zmęczenie, drażliwość, duszności, stany zapalne w jamie ustnej czy bladość skóry. Niedobór folianów rozpoznaje się poprzez oznaczenie ich stężenia we krwi. Zazwyczaj robi się to u kobiet w ciąży w ramach badań prenatalnych, ale warto również przeprowadzić diagnozę, jeśli występują opisane wyżej objawy.

Uzupełnianie poziomu folianów

Postępowanie w przypadku niedoborów folianów polega na suplementacji kwasem foliowym – syntetyczną formą witaminy B9. Jednak trzeba wiedzieć, że od 30 do 50% Polaków ma mutację genetyczną, która przeszkadza ich organizmom w prawidłowym i wydajnym przekształcaniu kwasu foliowego w jego użyteczną formę, metylofolian [1]. Osoby te powinny przyjmować suplement, który od razu znajduje się w tej postaci. Jeśli nie wiemy, czy jesteśmy w tej grupie, lepiej załóżmy, że tak jest i nie ryzykujmy niedoborów folianów, które są tak ważne dla naszego zdrowia.

[1] Seremak-Mrozikiewicz A, Barlik M, Borowczak P, [et al.]. The frequency of 677C>T polymorphism of MTHFR gene in the Polish population. Arch Perinatal Med. 2013, 19, 12-18.