• Menu

    Sportowiec to także biznesmen

    Otylia Jedrzejczak, pokaz Mody Olsen kolekcja jesień/zima 2007, hotel Victoria Warszawa Fot. Jerzy Stalega / Art Medium

    Zawodnik w wielu przypadkach uzyskuje dochody nie tylko z faktu uprawniania danej dyscypliny sportowej. Może także uzyskiwać przychody ze stosunku pracy, z umowy cywilnoprawnej czy z prowadzenia własnej działalności

    Od lat podatnicy wiodą spór z fiskusem dotyczący prawidłowej kwalifikacji przychodów do określonego źródła na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Obowiązujący w ustawie rozłączny charakter źródeł przychodu pozwala na zaliczenie uzyskiwanych przychodów tylko do jednej kategorii. W praktyce jednak określone rodzaje aktywności ludzkiej można by zakwalifikować do różnych źródeł przychodów. Wówczas pojawia się problem, do której kategorii zaliczyć uzyskiwane przychody. Tak jest na przykład w przypadku działalności wykonywanej przez sportowców. Z jednej strony uzyskiwane przez nich przychody wprost zaliczane są do kategorii przychodów z działalności wykonywanej osobiście. Z drugiej –  przy założeniu zawodowego charakteru wykonywanych czynności, powstaje pytanie o możliwość zakwalifikowania przychodów do działalności gospodarczej.

    Przeciwstawne stanowiska

    W zakresie „konkurencji” między różnymi kategoriami przychodów, dotychczas w orzecznictwie, wykształciły się dwa rozbieżne stanowiska.

    Według dominującego poglądu, jeżeli określony rodzaj przychodu został wprost wymieniony w którejkolwiek kategorii pozostałych przychodów, np. jako przychód z działalności wykonywanej osobiście, to podatnik nie ma możliwości zakwalifikowania go do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie z tym poglądem, pozostałe źródła przychodów mają pierwszeństwo przed przychodami z działalności gospodarczej. Takie jednoznaczne stwierdzenie  opierano na treści art. 5a pkt 6 ustawy o PIT, zgodnie z którym działalność gospodarcza oznacza działalność zarobkową: wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową, polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż, polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych – prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9. W konsekwencji, nawet jeżeli podejmowana przez podatnika aktywność wykonywana była w celach zarobkowych, w sposób zorganizowany i ciągły, we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, to z powodu ustawowego zaliczenia do innej kategorii przychodów np. działalności wykonywanej osobiście, przychodów tych nie można uznać za przychody z działalności gospodarczej.

    Zgodnie z art. 13 pkt 2 ustawy o PIT, za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się m.in. przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa. Zalicza się do nich również przychody z uprawiania sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych, co zgodnie z tym poglądem uniemożliwiało zaliczenie tych przychodów do działalności gospodarczej.

    Z kolei według przeciwstawnego poglądu, w przypadku gdy istnieje możliwość zakwalifikowania danego działania podatnika do różnych źródeł przychodów, pierwszorzędne i przesądzające dla tej kwalifikacji znaczenie będzie miało występowanie cech działalności gospodarczej. Wszędzie tam, gdzie działania podatnika będą wykazywały takie cechy – uzyskiwane przychody zaliczyć należy do źródła takiego jak pozarolnicza działalność gospodarcza.

    Bokser Krzysztof „Diablo” Włodarczyk

    Przychody sportowców

    Do powyższych wątpliwości odniósł się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 22 czerwca 2015 r. (sygn. akt II FPS 1/15). Zgodnie z nią „przychody sportowców mogą być zaliczone do źródła przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 10 ust .1 pkt 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – Dz.U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.), jeżeli działalność sportowca spełnia kryteria określone w art. 5a pkt 6 tej ustawy i nie spełnia kryteriów z art. 5b ust. 1 tej ustawy”.

    W tej uchwale NSA doszedł do przekonania, że wprawdzie nie ma podstaw do przyjęcia przy wykładni przepisów dotyczących źródeł przychodów takiego założenia, że ustawodawca pozostawił podatnikowi swobodny wybór co do zaliczenia danego przychodu do konkretnego źródła w zależności od możliwych korzyści podatkowych, to jednak przepisy ustaw podatkowych muszą być wystarczająco jasne, pozwalające na jednoznacznie rozróżnienie źródeł przychodów. Tym samym, jeżeli dany rodzaj aktywności może być realizowany w różnych formach prawnych, to przepisy podatkowe powinny wskazywać na konieczność zaliczenia ich do źródła, które nie odpowiada wybranej przez podatnika formie działalności.

    NSA, odnosząc się do działalności wykonywanej przez sportowców  uznał, że dozwolona prawem różnorodność form prawnych działania zawodników (sportowców), wobec braku jednoznacznej odmiennej regulacji podatkowej, wywiera wpływ na przypisanie uzyskanych przez nich przychodów do różnych źródeł przychodów. Skoro sportowiec może uzyskiwać przychody zarówno ze stosunku pracy, łączącego go z klubem, z tytułu umowy cywilnoprawnej, zawartej poza i w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a także otrzymywać przychody wynikające wyłącznie z faktu uprawiania sportu (bez istnienia stosunku prawnego między nim a klubem sportowym, przewidującego wypłatę wynagrodzenia za wzajemne świadczenie sportowca), to przychody te mogą być przypisane do różnych źródeł przychodów.

    Jeżeli więc sportowiec świadczy na rzecz klubu usługi sportowe w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, to przychody z tego tytułu nie stanowią przychodów z uprawiania sportu i powinny być zaliczone do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej.

    Kiedy nie mamy do czynienia z pozarolniczą działalnością gospodarczą

    Należy pamiętać, że za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

    • odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności;
    • są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności;
    • wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.

    Autor: Tomasz Strzałkowski, doradca podatkowy z Kancelarii Chałas i Wspólnicy

    Udostępnij w sieci ....
    Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInPin on PinterestShare on Google+Share on VKShare on Tumblr

    Dodaj komentarz

    Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *