• Menu

    Dr Jan Golba: Na nowych uzdrowiskach tylko zyskamy

    Pozytywne postrzeganie uzdrowisk wyzwoliło chęć ubiegania się o status uzdrowiska wśród gmin mających potencjalne walory uzdrowiskowe – mówi dr Jan Golba, prezes Stowarzyszenia Gmin Uzdrowiskowych RP

    Jako burmistrz Muszyny zna pan problemy, z jakimi zmaga się gmina uzdrowiskowa. Co zaliczyłby pan do największych barier do pokonania, ograniczających rozwój gmin?

    Te bariery to nadmierny reżim publiczno-prawny, jaki obowiązuje w uzdrowiskach. Czasami zbyt demonicznie podchodzimy do tworzenia różnego rodzaju nakazów, zakazów, ograniczeń – uznając, że to one są najważniejsze dla procesu leczenia uzdrowiskowego. Zapominamy, że uzdrowiska to organizmy bardzo złożone, w których leczenie uzdrowiskowe przeplata się z turystyką, rekreacją, biznesem, sportem, ale też działalnością gospodarczą mieszkańców uzdrowisk. Czasami prawne formy ochrony przyrody czy też strefy uzdrowiskowe chcemy przekształcać w sterylne obszary, w których poza leczeniem uzdrowiskowym i ochroną przyrody prawie nie ma miejsca na aktywność społeczną i działalność gospodarczą. To musi rodzić i rzeczywiście rodzi konflikty.

    Wciąż trwają prace nad uzyskaniem przez kolejne miejscowości statusu uzdrowiska. Skąd bierze się taka sytuacja, że mimo takiego zainteresowania uzdrowiskami i turystyką uzdrowiskową, istnieją w Polsce województwa, które nie mają uzdrowisk na swoim terenie?

    Obecnie w Polsce funkcjonuje 45 uzdrowisk statutowych i jedno sanatorium uzdrowiskowe w urządzonym podziemnym wyrobisku górniczym. Natomiast 6 miejscowości uzyskało na przestrzeni ostatnich 10 lat status obszaru ochrony uzdrowiskowej. Liczba uzdrowisk w Polsce jest stosunkowo niewielka, zwłaszcza że przed wojną było ich ponad 240. Wkrótce ta sytuacja może się poprawić, bowiem o nadanie statusu uzdrowiska ubiega się kilkanaście kolejnych miejscowości.

    Może dziwić fakt, że w Polsce mamy aż trzy województwa, na terenie których nie ma uzdrowisk statutowych. Nie oznacza to, że miejscowości położone na terenie województwa lubuskiego, opolskiego czy wielkopolskiego nie są zainteresowane posiadaniem takiego statusu. Wręcz przeciwnie, na terenie tych województw są prowadzone działania mające na celu reaktywowanie byłych lub utworzenie zupełnie nowych uzdrowisk statutowych.

    Nie wszyscy zdają sobie sprawę z tego, że posiadanie statusu uzdrowiska wpływa na rozwój lokalnej przedsiębiorczości, pobudza rynek i jest naturalną promocją regionu. Dla lokalnej społeczności rozwój uzdrowiska to szansa na poprawę jakości życia, znalezienie zatrudnienia i możliwość podnoszenia kwalifikacji zawodowych.

    Czy nadawanie statusu uzdrowiska kolejnym miejscowościom sprzyja branży, a może osłabia jej jakość?

    Pozytywne postrzeganie uzdrowisk wyzwoliło chęć ubiegania się o status uzdrowiska wśród gmin mających potencjalne walory uzdrowiskowe. Stowarzyszenie Gmin Uzdrowiskowych RP, którego jestem prezesem, bardzo wspiera gminy w tym zakresie, ponieważ w naszym kraju są możliwości i jest miejsce dla nowych uzdrowisk. Tych gmin na dzień dzisiejszy jest kilkanaście.

    Miejscowość, która chce zostać uzdrowiskiem statutowym musi spełniać określone w ustawie uzdrowiskowej warunki: posiadać klimat o właściwościach leczniczych, złoża uzdrowiskowych surowców leczniczych, odpowiedni i właściwie zagospodarowany obszar pozwalający na wyodrębnienie stref ochrony uzdrowiskowej, zakłady i urządzenia lecznictwa uzdrowiskowego i musi spełnić wymagania określone w przepisach prawa o ochronie i kształtowaniu środowiska naturalnego.

    Powstawanie nowych uzdrowisk statutowych, w tym bardzo popularnych w ostatnim czasie uzdrowisk wykorzystujących w procesie leczenia uzdrowiskowego wody termalne, sprawia, że w Polsce rośnie liczba kurortów o różnych profilach leczenia. Jeszcze kilka lat temu mieliśmy tylko jedno uzdrowisko termalne – Uniejów. Obecnie kilka miejscowości posiadających naturalne wody termalne uzyskało już status obszaru ochrony uzdrowiskowej, w przyszłości staną się one pełnoprawnymi uzdrowiskami.

    Większa ilość miejscowości uzdrowiskowych powoduje, że uzdrowiska podnoszą jakość świadczonych usług i poszerzają swoją ofertę turystyczną i uzdrowiskową. Zyskują na tym klienci i społeczeństwo.

    W jakiej mierze sukces uzdrowiska zależy od władz samorządowych?

    Obecne trendy w turystyce, w tym turystyce uzdrowiskowej, a także trendy konkurencyjne w regionach, przemiany w sferze lokalnej administracji samorządowej oraz procesy integracji międzynarodowej stwarzają nowe szanse i wyzwania dla jednostek samorządu terytorialnego, w szczególności na szczeblu gminnym.

    Konieczność tworzenia coraz to nowych przestrzeni turystycznych o różnej skali i różnym profilu usług może być sposobem na nadanie lokalnej gospodarce nowych impulsów rozwoju.

    Na sukces uzdrowiska składa się dobra współpraca pomiędzy jednostką samorządu terytorialnego a podmiotami uzdrowiskowymi i turystycznymi działającymi na terenie gminy. Czynnikiem w znacznym stopniu warunkującym zakres i charakter zaangażowania władz samorządowych w kształtowanie funkcji turystycznej i uzdrowiskowej obszaru jest zamożność poszczególnych gmin. Nie bez znaczenia są tutaj takie czynniki jak np. tradycje uzdrowiskowe, aktywność inwestycyjna społeczeństwa oraz potrzeba wprowadzenia zmian i uaktywnienia rozwoju społecznego. Ale tak naprawdę na popularność uzdrowiska wpływają przede wszystkim jego walory uzdrowiskowe, atrakcyjne położenie w górach nad morzem, nad jeziorami, bogata infrastruktura uzdrowiskowo-turystyczna, szeroka gama usług towarzyszących leczeniu, dostępność komunikacyjna i jego renoma historyczna.

    Czy porównując polskie gminy uzdrowiskowe, można mówić o wyrównanym poziomie? Czy zarządzający stosują podobne praktyki i uzyskują podobne efekty?

    Każda gmina uzdrowiskowa ma swoją specyfikę uwarunkowaną przez wiele czynników. Duże znaczenie mają tutaj zarówno czynniki zewnętrzne, jak i wewnętrzne. Takie same działania i nakłady finansowe realizowane w różnych gminach będą przynosiły odmienne efekty i korzyści dla samorządu i społeczeństwa danej gminy.

    Wiele przykładów wskazuje, że obecnie samo istnienie ośrodków uzdrowiskowych z dominującą funkcją świadczenia usług z zakresu lecznictwa uzdrowiskowego, noclegowych i żywieniowych jest niewystarczające z ekonomicznego punktu widzenia. Dlatego szczególnie istotne jest rozwijanie dodatkowych innowacyjnych usług, zarówno leczniczych, jak i nowoczesnych pakietów turystycznych, spa i wellness, produkcji i sprzedaży produktów kosmetycznych na bazie wód mineralnych oraz borowin. Niezmiernie ważne jest odpowiednie zagospodarowanie czasu wolnego przebywających w uzdrowiskach turystów. Dzięki temu zwiększają się możliwości przyciągania nowych klientów, w tym kuracjuszy, a także wydłuża się sezon turystyczny.

    Nawiązując do tematu tegorocznego Kongresu Uzdrowisk Polskich, jak w oczach samorządowca i prezesa SGU RP wypada bilans spełnionych nadziei i niewykorzystanych szans?

    Jest on wyjątkowo korzystny dla gmin uzdrowiskowych i uzdrowisk. Uzdrowiska uzyskały stabilną pozycję prawną i ekonomiczną w systemie ochrony zdrowia, a poprzez ogromne krajowe i unijne nakłady finansowe na infrastrukturę uzdrowiskową, turystyczną, rekreacyjno-sportową i komunalną – ponad 5 mld zł w ostatnich 10 latach – stały się miejscowościami, które wyróżniają się pozytywnie na tle innych miejscowości, w tym także miejscowości opierających swoją działalność o turystykę. Nasze polskie uzdrowiska poziomem świadczeń leczniczych czy też poziomem infrastruktury uzdrowiskowej i turystycznej nie tylko dorównują renomowanym kurortom europejskim, ale w wielu przypadkach go przewyższają. Uzdrowiska utrwaliły w społeczeństwie swój pozytywny wizerunek i utożsamiane są z elitarnymi miejscowościami, które mają bardzo bogatą ofertę różnego rodzaju usług, w tym leczniczych, turystycznych, rekreacyjnych sportowych, ale też kulturalnych.

    Rozmawiała Magdalena Szczygielska

    Dodaj komentarz

    Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *