• Menu

    Południowe zagłębie aeronautyczne. Historia sukcesu

    „Dolina Lotnicza” kontynuuje wspaniałe tradycje rozwoju przedmiotowego sektora, które występowały w Polsce już w okresie międzywojennym

    Tradycje przemysłu lotniczego w Polsce sięgają lat 20. ubiegłego wieku. Najpierw samoloty były produkowane na licencji, ale w 1928 r. powstały Państwowe Zakłady Lotnicze. Najbardziej znane przed wojną „srebrzyste ptaki” to RWD – lekki jednosilnikowy samolot sportowy, szkolny lub turystyczny, skonstruowane przez Stanisława Rogalskiego, Stanisława Wigurę i Jerzego Drzewieckiego, oraz PZL.37 Łoś – dwusilnikowy bombowiec.

    W 1932 roku Żwirko i Wigura lecąc RWD-6 zwyciężyli w międzynarodowych zawodach samolotów turystycznych Challenge, a rok później Stanisław Skarżyński, jako pierwszy Polak, przeleciał RWD-5bis przez Atlantyk – w 20,5 godz. pokonał 3582 km, ustanawiając międzynarodowy rekord odległości w klasie II samolotów turystycznych. Łosiem, produkowanym na warszawskim Okęciu. Zainteresowano się m.in. w Belgii, Jugosławii, Bułgarii, Rumunii, Turcji, Danii, Estonii i Finlandii. Niestety, wybuch wojny uniemożliwił realizację zawartych kontraktów.

    Jeszcze przed wojną, w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego, powstało wiele zakładów przemysłu zbrojeniowego, w tym istniejące do dziś – m.in. w Mielcu – Państwowe Zakłady Lotnicze, a w Rzeszowie – fabryka silników lotniczych Państwowych Zakładów Lotniczych (obecna WSK PZL Rzeszów).

    Powstanie Doliny Lotniczej

    W 2003 roku z inicjatywy WSK „PZL-Rzeszów” SA utworzono Stowarzyszenie Grupy Przedsiębiorców Przemysłu Lotniczego „Dolina Lotnicza”. Wsparcia udzieliła kanadyjska firma Pratt & Whitney (należąca do UTC) – światowy lider w projektowaniu, produkcji i obsłudze silników lotniczych, rakietowych systemów napędowych oraz przemysłowych turbin gazowych (od lat 90. współpracuje z WSK „PZL-Rzeszów” SA).

    Podstawowymi celami Stowarzyszenia Dolina Lotnicza są organizacja i rozwijanie efektywnego kosztowo łańcucha dostawców, stworzenie dogodnych warunków do rozwoju przedsiębiorstw przemysłu lotniczego w regionie. Dodatkowe znaczenie ma również współpraca i rozwój przemysłu lotniczego i uczelni wyższych, które będą promować nowe koncepcje oraz rozwijać sektor badawczo-rozwojowy w przemyśle lotniczym. Niezwykle istotnym pozytywnym czynnikiem systemowym występującym w ramach funkcjonowania Doliny Lotniczej jest istnienie Politechniki Rzeszowskiej z rozwiniętym Wydziałem Budowy Maszyn i Lotnictwa oraz licznych przedmiotowych szkół technicznych.

    Stowarzyszenie zabiega również o przekształcenie obszaru południowo-wschodniej Polski w jeden z wiodących w Europie regionów, który będzie dostarczał różnorodne produkty i usługi z zakresu przemysłu lotniczego dla najbardziej wymagających klientów. Skutkiem tych działań jest zachodzący rozwój ekonomiczny województwa podkarpackiego, oparty na  konkurencyjnych i innowacyjnych technologiach przemysłowych.

    Dolina Lotnicza w swojej podmiotowej strukturze zawiera podmioty gospodarcze, wyższą uczelnię oraz jednostki szeroko rozumianego sektora publicznego, których celem jest prowadzenie elastycznej formy współpracy horyzontalnej występującej między tymi trzema grupami. W ramach Doliny Lotniczej funkcjonują podmioty gospodarcze z takich ośrodków miejskich jak Rzeszów, Lublin, Świdnik, Mielec, Krosno oraz Sanok.

    Podmioty te stanowią 90 proc. polskiej produkcji lotniczej. Ważnymi elementami o charakterze ekonomicznym przedstawionego klastra są  konkurencyjne koszty pracy i produkcyjne. Pozytywnym efektem ekonomicznym przyczyniającym się do rozwoju społeczno-gospodarczego Doliny Lotniczej jest realizacja na jej obszarze licznych infrastrukturalnych projektów transportowych, a także unowocześnianie technologiczne istniejącej bazy produkcyjnej, stworzenie trwałej i niezawodnej sieci poddostawców. Ważnym elementem przedstawionych systemowych działań jest również rozwijanie merytorycznej współpracy z innymi europejskimi ośrodkami przemysłu lotniczego.

    Polska a lotnictwo w liczbach

    100 lat historii w przemyśle lotniczym

    80-letnie doświadczenie w produkcji samolotów

    Jeden z 10 najlepszych krajów do produkcji lotnictwa (ósmy)

    Szósty najlepszy cel inwestycyjny w Europie w 2012 roku

    120 firm lotniczych zatrudniających ponad 25 000 osób

    Każdego roku ponad 11 000 inżynierów

    Planowane wydatki na broń w Polsce wynoszą 32 mld euro

    Plan zastąpienia ponad 10.000 samolotów

    Co dzięki klastrowi?

    Dzięki Dolinie Lotniczej powstały liczne podmioty gospodarcze charakteryzujące się nowoczesnymi i innowacyjnymi procesami technologicznymi. Przedstawione przedsiębiorstwa wytwarzają wyroby lotnicze w formie części, podzespołów i zespołów do silników odrzutowych, płatowców i helikopterów dla najważniejszych światowych producentów sektora lotniczego. Firmy Doliny Lotniczej są również producentami wyrobów finalnych takich jak: samoloty Skytruck, Bryza, Orka, śmigłowce Blackhawk oraz Sokół. Liczne przedsiębiorstwa realizują również cały proces wytwórczy dzięki własnym zasobom, produkując wyroby bezpośrednio na rynek. Kluczowym systemowym działaniem w ramach funkcjonowania  Doliny Lotniczej jest włączanie do klastra małych i średnich firm branży lotniczej, zarówno z polskim, jak i zagranicznym kapitałem. Dolina Lotnicza jest najbardziej rozpoznawalnym polskim klastrem na poziomie międzynarodowym oraz jednym z kilku najbardziej rozpoznawalnych przedmiotowych klastrów Unii Europejskiej. Dolina Lotnicza była również inicjatorem i jednym z założycieli sieci współpracy europejskich klastrów lotniczych o nazwie (EACP).

    Dolina Lotnicza przez okres swojego funkcjonowania stała się wybitnym przykładem rozwoju przemysłu nowoczesnych i innowacyjnych technologii w naszym kraju. Nawiązując do tradycji przemysłu lotniczego lat trzydziestych XX wieku w Polsce, stworzyła unikalną koncepcję systemową współpracy podmiotów gospodarczych z uczelniami wyższymi oraz jednostkami badawczo-naukowymi. Efektem tych działań jest powstanie złożonego, nowoczesnego ośrodka przemysłowego o szerokim zakresie oddziaływania przestrzennego czynników rozwojowych. Powstały w ramach funkcjonowania Doliny Lotniczej mnożnik dochodowy i inwestycyjny przyczynia się w znaczącym stopniu do wzrostu poziomu zatrudnienia i wynagrodzenia mieszkańców południowo-wschodniej Polski. Bez wątpienia Dolina Lotnicza w najbliższym okresie będzie charakteryzowała się procesami dynamicznego rozwoju gospodarczego, mającego wzrastający udział w kształtowaniu nowoczesnego krajowego obszaru przemysłowego. Przyczyniać się to będzie również do podniesienia poziomu konkurencyjności Polski na międzynarodowym rynku ekonomicznym.

    Dawne zakłady PZL „Kalisz”

    Nie tylko Podkarpacie

    Dolina Lotnicza nie jest wszakże jedynym klastrem lotniczym w Polsce. Historia współdziałania przedsiębiorstw z branży lotniczej na Śląsku sięga lat 80. ubiegłego wieku. Lider Śląskiego Klastra Lotniczego – Federacja Firm Lotniczych BIELSKO – powstał w efekcie współpracy 15 firm prywatnych działających w regionie Bielska-Białej. Obecnie do klastra należy ponad 30 członków, także Doliny Lotniczej. W Śląskim Klastrze Lotniczym znajduje się 90 proc. polskich producentów małych samolotów bezzałogowych. Jest tu zaplecze technologiczne, zaplecze do transferu technologii oraz miejsce do prób, bo mamy tam lotnisko. Śląsk jest więc świetnym miejscem, żeby rozwijać biznes samolotów bezzałogowych – mówił Agencji Informacyjnej Newseria Krzysztof Krystowski, prezes Polskiego Holdingu Obronnego i jednocześnie prezes Śląskiego Klastra Lotniczego.

    Z kolei w maju 2009 roku, czterech spośród sześciu działających w Kaliszu producentów podzespołów dla przemysłu lotniczego utworzyło Stowarzyszenie Przedsiębiorców Przemysłu Lotniczego „Wielkopolski Klaster Lotniczy” – organizację non profit, skupiającą przedstawicieli firm zaangażowanych w działania na rzecz podnoszenia konkurencyjności branży lotniczej w Polsce.

    Na pewno Dolina Lotnicza jest najsłynniejsza. Kilka lat temu ukazała się książka „Beating the Global Odds: Successful Decision – making in a Confused and Troubled World” („Pokonując przeciwności świata: prawidłowe podejmowanie decyzji w problematycznym świecie”) amerykańskiego autora Paula A. Laudicina, prezesa, dyrektora generalnego i partnera zarządzającego w międzynarodowej firmie konsultingowej A.T. Kearney. Zaznacza on, że Polska, w przeciwieństwie do innych państw Unii Europejskiej, uniknęła recesji i znajduje się obecnie w swoim najlepszym okresie rozwoju ekonomicznego, technologicznego i kulturalnego, a jako jedyne miasto prezentuje Rzeszów: „Podczas gdy fakt odkrycia w Polsce rezerw gazu łupkowego odbił się szerokim echem, niezbyt często wspomina się o rozkwicie mniej znanych technologii wytwarzanych na terenie Doliny Lotniczej, zlokalizowanej w Rzeszowie i wokół miasta, które jako jedno z pionierów stało się głównym ośrodkiem lotnictwa, mającego początki w latach trzydziestych dwudziestego wieku”.

    Jerzy Bojanowicz, Paweł Łagowski

     

     

    Udostępnij w sieci ....
    Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInPin on PinterestShare on Google+Share on VKShare on Tumblr

    Dodaj komentarz

    Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *